Emekli Zammı Hesaplama

Emekli zammı nasıl hesaplanır?

5510 sayılı Kanunun 55. maddesine göre SSK (4/a) ve Bağ-Kur (4/b) emeklilerinin gelir ve aylıkları her yıl ocak ve temmuz ödeme dönemlerinde, bir önceki altı aylık dönemde tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) değişim oranı kadar artırılır. Ocak zammı haziran ile aralık, temmuz zammı aralık ile haziran arasındaki endeks değişimidir.

Yeni aylık = Mevcut aylık × (1 + Zam oranı)

Oran iki ondalıkla yazılır; SGK aylığı bu oranla artırır ve sonucu kuruşa yuvarlar. Hesaplayıcı da böyle yapar. Kural, 5434 sayılı Kanuna tabi memur emeklilerinin (Emekli Sandığı) aylıklarına uygulanmaz.

Dönem bitmeden zam ne kadar olur?

Altı aylık dönem bitmeden kesin oran bilinmez. Şimdiye kadarki oran, dönemin başından son açıklanan aya kadar TÜFE'deki değişimdir. Yanındaki iki rakam tahmin değil varsayımdır: kalan aylarda fiyatlar genel olarak düşmezse zam en az şimdiye kadarki oran kadar olur; son üç ayın bileşik aylık ortalaması kalan aylarda da sürerse ikinci rakama ulaşır. Hesapta dışarıdan bir tahmin kullanılmaz.

İkinci rakam iki adımda bulunur. Önce son üç ayın bileşik aylık ortalaması alınır:

Aylık ortalama = (Son ayın endeksi ÷ Son aydan üç ay önceki endeks)^(1/3) − 1

Sonra şimdiye kadarki değişim, bu ortalama kalan aylarda da sürüyormuş gibi büyütülür:

Varsayılan zam = (Son ayın endeksi ÷ Dönem başındaki endeks) × (1 + Aylık ortalama)^(Kalan ay sayısı) − 1

Dönem başındaki endeks, altı aydan önceki ayın endeksidir: ocak zammında haziran, temmuz zammında aralık. Ortalama bileşiktir, basit ortalama değildir: aylık değişimler toplanmaz, çarpılır. Üç ay art arda %1,00 artan fiyatlar üç ayda %3,00 değil %3,03 artar; bileşik ortalama, üç ayın toplam değişimini veren sabit aylık orandır. Ortalama sayfada iki ondalıkla yazılır, hesapta yuvarlanmadan kullanılır. Şimdiye kadarki oran ya da varsayılan zam eksi çıkarsa sayfa “artış yok” yazar ve aylığı olduğu gibi bırakır.

İlk varsayım da bir garanti değildir; aylık TÜFE her ay artmaz: Ocak 2005 ile Eylül 2026 arasında 27 ayda aylık değişim eksi çıktı.

Tablodaki oranlar ödenen zam mı?

Tablonun “Formülün oranı” sütunu kanundaki formülün verdiği oranı gösterir. Bazı dönemlerde kanunla formülün yerine başka bir artış yapıldı ya da aylıklara ayrıca tutar eklendi: Ocak 2010 (formülün oranı, en az 60 ₺), Ocak 2011 (%4, en az 60 ₺), Temmuz 2011 (%4), Temmuz 2015 (formülün oranı, ayrıca 100 liraya kadar), Ocak 2016 (formülün oranı, ayrıca 100 ₺), Ocak 2023 (%30), Temmuz 2023 (%25) ve Ocak 2024 (%49,25). Bu dönemler 5510 sayılı Kanunun geçici 26, 34, 65, 67, 92, 97 ve 102. maddelerindedir; kanunun belirlediği artış tabloda ayrı sütunda yazılıdır.

En düşük emekli aylığı da tabloya ve hesaplayıcıya girmez. Bu taban 5510 sayılı Kanunun ek 19. maddesinde tutar olarak yazılıdır ve kanunla değişir; hesaplanan aylık tabanın altında kalırsa farkı Hazine karşılar. Aylığınızın resmî tutarını e-Devlet'teki SGK hizmetlerinden öğrenebilirsiniz.

Sözlükte: Bağ-Kur, Tüketici fiyat endeksi (TÜFE), Enflasyon