Memur Zammı Hesaplama

Memur zammı nasıl hesaplanır?

Devlet memurlarının ve 4688 sayılı Kanun kapsamındaki öteki kamu görevlilerinin maaş artışını iki yılda bir yapılan toplu sözleşme belirler. Taraflar anlaşamazsa Kamu Görevlileri Hakem Kurulu karar verir; Kanunun 34. maddesine göre kurul kararı kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme iki yılın her altı ayı için bir artış oranı koyar ve bir altı aylık dönemde tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) artışın o dönemin oranını aşması hâlinde maaş katsayılarının aşan kısım kadar artırılacağını söyler. Bu enflasyon farkı, enflasyonun açıklandığı ayın başından, yani sonraki dönemin ilk ayından geçerlidir: ocak zammına temmuz–aralık, temmuz zammına ocak–haziran enflasyonunun farkı eklenir.

Enflasyon farkı = (1 + Altı aylık enflasyon) ÷ (1 + Dönemin toplu sözleşme oranı) − 1

Zam = (1 + Yeni dönemin toplu sözleşme oranı) × (1 + Enflasyon farkı) − 1

Hazine ve Maliye Bakanlığı katsayıları her altı ayda bir genelgeyle bu iki oranla artırır; altı aylık enflasyon iki ondalıkla yazılır. Enflasyon dönemin oranını aşmazsa fark yoktur: zam yeni dönemin toplu sözleşme oranıdır, maaş düşmez.

Yeni aylık = Mevcut aylık × (1 + Zam)

Hesaplayıcı mevcut aylığı iki ondalıkla yazılan zam oranıyla artırır ve kuruşa yuvarlar. Maaşın katsayılarla hesaplanan kısmı bu oranla artar; vergi dilimi, tutar olarak belirlenen ödemeler ve ek ödemeler yüzünden net maaştaki artış farklı olabilir.

Bu dönemin oranları

8. dönemin (2026–2027) oranlarını Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararı belirledi: 2026 yılının ilk yarısı için %11, ikinci yarısı için %7; 2027 yılının ilk yarısı için %5, ikinci yarısı için %4. Ocak 2026 zammında ayrıca taban aylığa 1.000 ₺ eklendi (brüt).

Dönem bitmeden zam ne kadar olur?

Altı aylık dönem bitmeden enflasyon farkı kesinleşmez. Şimdiye kadarki enflasyon, dönemin başından son açıklanan aya kadar TÜFE'deki değişimdir. Yanındaki iki rakam tahmin değil varsayımdır: kalan aylarda enflasyon sıfır olursa fark ve zam şimdiye kadarki enflasyonla bulunur; son üç ayın bileşik aylık ortalaması kalan aylarda da sürerse dönemin enflasyonu ikinci rakama ulaşır. Hesapta dışarıdan bir tahmin kullanılmaz.

İkinci rakam iki adımda bulunur. Önce son üç ayın bileşik aylık ortalaması alınır:

Aylık ortalama = (Son ayın endeksi ÷ Son aydan üç ay önceki endeks)^(1/3) − 1

Sonra şimdiye kadarki değişim, bu ortalama kalan aylarda da sürüyormuş gibi büyütülür; enflasyon farkı ve zam bu enflasyonla, yukarıdaki formüllerle bulunur:

Varsayılan enflasyon = (Son ayın endeksi ÷ Dönem başındaki endeks) × (1 + Aylık ortalama)^(Kalan ay sayısı) − 1

Dönem başındaki endeks, altı aydan önceki ayın endeksidir: ocak zammında haziran, temmuz zammında aralık. Ortalama bileşiktir, basit ortalama değildir: aylık değişimler toplanmaz, çarpılır. Üç ay art arda %1,00 artan fiyatlar üç ayda %3,00 değil %3,03 artar. Ortalama sayfada iki ondalıkla yazılır, hesapta yuvarlanmadan kullanılır.

Tablodaki oranlar ödenen zam mı?

Tablonun “Toplam artış” sütunu ödenen artıştır: toplu sözleşme oranıyla enflasyon farkının bileşiği; kanunun zammı belirlediği dönemde kanunun oranı. Kanun bazı dönemlerde toplu sözleşmenin oranının ya da zammın yerine başka bir oran koydu: Ocak 2022 zammında sözleşmedeki %5 yerine kanunla %7,5 (7351 sayılı Kanun); Ocak 2023 zammında toplu sözleşme ve farkla %16,48 yerine kanunla %30 (7431 sayılı Kanun). Bazı dönemlerde de kanun ya da toplu sözleşme zamma ek olarak tutar ya da ödeme ekledi: Ocak 2014 zammında taban aylığa 175 ₺ eklendi (brüt); Temmuz 2023 zammında memura 15.965 gösterge × aylık katsayı, emekliye aylığın %6,34 kadarı ilave ödeme (7456 sayılı Kanun); Ocak 2026 zammında taban aylığa 1.000 ₺ eklendi (brüt). Bunlar tabloda “Değişen ve eklenen” diye yazılıdır; tutar olarak eklenenler orana çevrilmez ve hesaplayıcının sonucuna girmez. Ocak–Haziran 2014 ve Temmuz–Aralık 2014 için toplu sözleşme enflasyon farkı öngörmedi; bu dönemlerin enflasyonu sonraki zamma eklenmedi. Hazine ve Maliye Bakanlığının genelgeleri üç zamı tablodakinden 0,01 puan yüksek yazar: Ocak 2014 %0,27, Ocak 2016 %6,90 ve Ocak 2019 %10,73. Ocak 2014 ve Ocak 2019 zamlarında Bakanlık altı aylık değişimi yuvarlamadan kullandı; Ocak 2016 zammında 2015 yılının on iki aylık farkından temmuzda ödeneni çıkardı.

Tablo ilk toplu sözleşme döneminin ilk zammıyla, Ocak 2012 zammıyla başlar. O zamdaki enflasyon farkı, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2012/1 sayılı kararının yazdığı, 2011 yılının ikinci yarısına ait farktır.

Kimler için?

Hesaplayıcı devlet memurları, 4688 sayılı Kanun kapsamındaki öteki kamu görevlileri ve 5434 sayılı Kanuna tabi memur emeklileri (Emekli Sandığı) içindir: memur emeklisinin aylığı da memur maaş katsayılarıyla hesaplanır. 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış memur emeklisinin (4/c) zammı Emekli Zammı hesaplayıcısıyla bulunur.

Sözlükte: Enflasyon, Tüketici fiyat endeksi (TÜFE)