Varlık barışı 2026: vergi %5, taahhütle %0

4 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na geçici 19. maddeyi ekledi. Kamuoyunda "varlık barışı" diye anılan düzenleme yayımlandığı gün yürürlüğe girdi: yurt dışındaki ya da kayıtlara girmemiş para, altın, döviz ve menkul kıymetler 31 Temmuz 2027 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bankaya ya da aracı kuruma bildirilip vergisi ödenerek kayda alınabiliyor. Uygulamanın ayrıntıları 4 Temmuz 2026 tarihli Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) ile açıklandı.

Hangi varlıklar bildirilebilir?

• Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları.
• Gelir ya da kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de bulunan ama kanuni defterlerinde yer almayan aynı türden varlıkları. Mükellef olmayanlar da Türkiye'de elde tuttukları bu türden varlıkları, bildirim günü bankaya ya da aracı kuruma yatırarak bildirebilir.

Taşınmaz gibi bu türlere girmeyen varlıklar kapsam dışındadır; yurt dışındaki böyle bir varlık süre içinde paraya çevrilip getirilirse bildirilebilir.

Bildirim nasıl yapılır?

Bildirim bankaya, menkul kıymetler için aracı kuruma da, tebliğ ekindeki formla yapılır; banka ya da aracı kurum bildirilen varlıklarla ilgili belge istemez. Yurt dışındaki varlıkların bildirimden itibaren iki ay içinde Türkiye'deki bir banka ya da aracı kurum hesabına transfer edilmesi ya da fiziki olarak getirilip yatırılması gerekir; Türkiye'deki varlıklar bildirim günü bankaya ya da aracı kuruma yatırılır.

Varlıklar bildirim günündeki Türk lirası değeriyle bildirilir: altın rayiç bedeliyle, döviz Merkez Bankası'nın döviz alış kuruyla, menkul kıymetler varsa borsa değeriyle.

Vergi ne kadar?

Banka ya da aracı kurum, bildirilen değer üzerinden %5 vergiyi peşin alır ve vergi dairesine öder. Bildiren, varlığı vadeli hesapta, devlet iç borçlanma senedinde, kira sertifikasında ya da girişim sermayesi yatırım fonunda belirli bir süre tutmayı taahhüt ederse oran düşer. 1 Ocak 2027 tarihinden 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılan bildirimlerde oranlara yarım puan eklenir:

• Taahhüt yoksa: %5 (1 Ocak 2027 tarihinden itibaren %5,5)
• En az bir yıl tutma taahhüdüyle: %4 (1 Ocak 2027 tarihinden itibaren %4,5)
• En az iki yıl tutma taahhüdüyle: %3 (1 Ocak 2027 tarihinden itibaren %3,5)
• En az üç yıl tutma taahhüdüyle: %2 (1 Ocak 2027 tarihinden itibaren %2,5)
• En az dört yıl tutma taahhüdüyle: %1 (1 Ocak 2027 tarihinden itibaren %1,5)
• En az beş yıl tutma taahhüdüyle: %0 (1 Ocak 2027 tarihinden itibaren %0,5)

Cumhurbaşkanı bildirim süresini en çok bir yıl uzatabilir; süre uzatılırsa 31 Temmuz 2027 tarihinden sonraki bildirimlerde oranlar toplam 1 puan artar. Taahhütnameden damga vergisi alınmaz. Ödenen vergi gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez.

Örnek

1.000.000 ₺ değerinde dövizini bildiren biri taahhütte bulunmazsa 50.000 ₺ vergi öder. Dövizi en az iki yıl vadeli hesapta tutmayı taahhüt ederse vergi 30.000 ₺ olur; en az beş yıllık taahhütte vergi ödenmez. Aynı bildirim 1 Ocak 2027 ya da sonrasında yapılırsa taahhütsüz vergi 55.000 ₺, iki yıllık taahhütle 35.000 ₺ olur.

Bildirilen varlık için vergi incelemesi yapılır mı?

Hayır. Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Başka bir nedenle başlayan incelemede bulunan matrah farkı bildirilen varlıktan doğuyorsa ve bildirilen tutar bu farka eşit ya da büyükse vergi alınmaz; fark daha büyükse yalnız aradaki tutar için vergi alınır. Başka mevzuatın gerektirdiği tedbirler bu güvenceden etkilenmez.

Güvence şartlara bağlıdır. Varlık süresinde getirilmez ya da yatırılmazsa, vergi süresinde ödenmezse ya da taahhüde uyulmazsa güvenceden yararlanılamaz; zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmadan gecikme faiziyle alınır. Vergi incelemesi başladıktan ya da takdir komisyonuna sevk edildikten sonra yapılan bildirim, o inceleme için güvence sağlamaz. Bildirim süresi bittikten sonra bildirimler düzeltilemez.

Defter tutanlar ne yapmalı?

Defter tutan mükellefler, bildirdikleri varlıkları bildirim günü kanuni defterlerine kaydeder. Bilanço esasına göre defter tutanlar bu varlıklar için pasifte özel fon hesabı açar; fon, bildirimden itibaren iki yıl geçmeden işletmeden çekilemez ve sermayeye eklemek dışında kullanılamaz. Bildirilen varlıklar dönem kazancının hesabına girmez.

Vergi affı mı?

Bir borç yapılandırması değildir: vergi borçlarını silmez ya da taksitlendirmez. Bildirilen varlıklar için geçmişe dönük vergi incelemesi yapılmaması karşılığında, bu madde kapsamında vergi ödenir. 2026 yılında yürürlüğe giren bir vergi borcu yapılandırma kanunu yok; vadesinde ödenemeyen vergi borcu için yol, vergi dairesinden tecil ve taksitlendirme istemektir.