Yüzde 4 Kuralı Türkiye'de İşler mi?
TÜİK'in 1997–2025 reel getirileriyle yıllık %4 çekimde para, 25 yıllık 5 dönemin hepsinde mevduat faizinde ve külçe altında dayandı; ABD dolarında ve euroda hiçbirinde dayanmadı.
Finansal özgürlükte bilinen yüzde 4 kuralı, TÜİK'in reel getirileriyle sınandı: yatırım aracına göre 25 yıllık dönemlerde para dayandı mı, nerede bitti?
- Son güncelleme
- Kaynak
- TÜİK
Hazırlayan: Finansmetreİnceleyen: Gökhan Topcuoğluİnceleme:
1997 başında 100 birimle yıllık %4 çekim
Başlangıç 100, reel; her yıl başında %4 çekim
1997 başı: 100, 100, 100, 100 ve 100 → 2025 sonu: 35, 32, 6, 0 ve 0
- Mevduat faizi (brüt)35
- Borsa İstanbul (BIST 100)32
- Külçe altın6
- ABD doları0
- Euro0
Grafiğin verileri (30 dönem)
| Dönem | Mevduat faizi (brüt) | Borsa İstanbul (BIST 100) | Külçe altın | ABD doları | Euro |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 sonu | 35 | 32 | 6 | 0 | 0 |
| 2024 sonu | 37 | 41 | 8 | 0 | 0 |
| 2023 sonu | 43 | 49 | 11 | 0 | 0 |
| 2022 sonu | 65 | 59 | 15 | 0 | 0 |
| 2021 sonu | 96 | 41 | 21 | 0 | 0 |
| 2020 sonu | 118 | 43 | 21 | 0 | 0 |
| 2019 sonu | 126 | 43 | 19 | 0 | 0 |
| 2018 sonu | 119 | 44 | 20 | 0 | 0 |
| 2017 sonu | 132 | 67 | 22 | 0 | 0 |
| 2016 sonu | 139 | 57 | 24 | 0 | 0 |
| 2015 sonu | 141 | 63 | 24 | 0 | 0 |
| 2014 sonu | 145 | 83 | 27 | 0 | 0 |
| 2013 sonu | 149 | 79 | 31 | 0 | 0 |
| 2012 sonu | 152 | 96 | 44 | 0 | 0 |
| 2011 sonu | 151 | 74 | 51 | 3 | 0 |
| 2010 sonu | 157 | 107 | 43 | 6 | 4 |
| 2009 sonu | 157 | 90 | 41 | 11 | 9 |
| 2008 sonu | 145 | 53 | 37 | 16 | 13 |
| 2007 sonu | 141 | 130 | 34 | 17 | 15 |
| 2006 sonu | 135 | 103 | 39 | 26 | 22 |
| 2005 sonu | 131 | 116 | 37 | 31 | 25 |
| 2004 sonu | 127 | 81 | 40 | 39 | 35 |
| 2003 sonu | 115 | 67 | 45 | 46 | 41 |
| 2002 sonu | 97 | 58 | 54 | 65 | 49 |
| 2001 sonu | 84 | 85 | 56 | 81 | 54 |
| 2000 sonu | 109 | 107 | 46 | 68 | 47 |
| 1999 sonu | 108 | 201 | 57 | 77 | 61 |
| 1998 sonu | 101 | 74 | 62 | 80 | 74 |
| 1997 sonu | 92 | 158 | 72 | 92 | 80 |
| 1997 başı | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
Kural ne diyor?
Kural şunu sorar: birikimin %4 kadarını çekip her yıl aynı alım gücünü korursanız para ne kadar dayanır? Hesap ABD hisse ve tahvil getirilerinden, otuz yıllık bir emeklilik için çıktı. TÜİK serisi otuz yılı doldurmadığı için burada dönemler 25 yıllıktır. Bu yüzden Türkiye'de kendiliğinden geçerli sayılamaz; ama Türkiye'nin rakamıyla sınanabilir, çünkü TÜİK başlıca yatırım araçlarının enflasyondan arındırılmış getirisini 1997 yılından bu yana yayımlıyor.
Türkiye'nin rakamlarıyla sonuç
Sınama şöyle kuruldu: birikim baştan sona tek araçta durur, her yıl başında başlangıç tutarının %4 kadarı alım gücü korunarak çekilir. 1997–2025 arasında 25 yıl süren 5 dönem var; her araç için bunların kaçında paranın bitmediği sayıldı.
1997–2025 reel getirileriyle yıllık %4 çekim
| Yatırım aracı | Reel çarpan | Reel getirisi eksi yıl | 25 yıllık dönemlerde ayakta kalan | En kötü dönemde sürdürülebilir çekim |
|---|---|---|---|---|
| Mevduat faizi (brüt) | 1,09 kat | 10 | 5/5 | %5,85 |
| Borsa İstanbul (BIST 100) | 1,78 kat | 14 | 3/5 | %2,55 |
| Külçe altın | 6,83 kat | 10 | 5/5 | %4,19 |
| ABD doları | 0,61 kat | 18 | 0/5 | %2,38 |
| Euro | 0,54 kat | 17 | 0/5 | %2,22 |
Mevduat brüttür; stopaj, işlem masrafı ve vergi hesaba katılmaz. Araçlar sabit sırayla yazılır, sıralama değildir.
Para 5 dönemin hepsinde mevduat faizinde ve külçe altında dayandı, ABD dolarında ve euroda hiçbirinde dayanmadı. Borsada sonuç başlangıç yılına bağlı: 5 dönemin 3 tanesinde para bitmedi, en kötü dönemde sürdürülebilir çekim %2,55 oldu. Üstelik reel getirinin eksi olduğu yıl sayısı borsada 14: yıllık sonuçlar dalgalıdır.
Sayfanın başındaki grafik, 1997 başında 100 birimle başlayan tek bir yolu gösterir. Çizgi sıfıra indiğinde para bitmiştir.
Bu sonuç nasıl okunmalı?
Mevduat satırı kolay yanlış okunur. 1997–2025 arasında reel çarpanı 1,09 kat, yani mevduat paranın alım gücünü ancak korudu; rakam da stopaj öncesidir. Altında reel çarpan 6,83 kat; yalnız 2025 yılının reel getirisi %51,77 ve böyle bir yılın yeniden geleceğini hesap söylemez.
Bu dönem tek bir ülkenin tek bir tarihidir; 25 yıllık dönemler birbiriyle büyük ölçüde örtüşür, yani 5 dönem 5 ayrı deneme değildir. Hesap geçmişi anlatır: yatırım önerisi değildir ve kişinin geliri, yaşı ya da vergisi hesaba girmez. Rakamların yıl yıl hâli Yatırım Araçlarının Reel Getirisi sayfasındadır.
Sık sorulan sorular
Yüzde 4 kuralı nedir?
Birikimin %4 kadarını ilk yıl çekip sonraki yıllarda aynı tutarı enflasyon kadar artırarak çekmeye dayanan bir hesaptır; ABD verisinden çıkmıştır. Bu çekim için gereken birikim yıllık harcamanın 25 katıdır.
Bu sonuç hangi yatırım aracının seçileceğini söyler mi?
Hayır. Hesap geçmişte tek bir aracın nasıl davrandığını anlatır; gelecekteki getiriyi göstermez ve kişinin durumuna göre bir öneri değildir.
Hesaba neler girmedi?
Stopaj, işlem masrafı ve vergi girmedi; mevduat rakamı brüttür. Araçlar arasında dağılım da denenmedi: her satır bütün birikimin tek araçta durduğunu varsayar.
Dayanak
- TÜİK, Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları: her yılın aralık ayında TÜFE ile indirgenmiş yıllık reel getiri.
- William P. Bengen, Determining Withdrawal Rates Using Historical Data, Journal of Financial Planning, Ekim 1994: kuralın ABD verisiyle ilk hesabı.
İlgili sayfalar
| Sayfa | Değer | Dönem | |
|---|---|---|---|
| Yatırım Araçlarının Reel Getirisi | TÜİK verisiyle mevduat, borsa, dolar, euro, altın ve devlet iç borçlanma senetlerinin yıllık ve aylık reel getirisi; 1997'den bu yana yıllar. | ||
| Enflasyon (TÜFE) | %29,731,78 puanazaldıönceki aya göreEylül 2026, yıllık enflasyon | ||
| Reel Faiz | %7,271,78 puanarttıönceki aya göreEylül 2026: politika faizi %37,00, yıllık enflasyon %29,73 | ||