Konut Satışları, Yapı Ruhsatı ve İskan

Bu veri hakkında

Bu sayfa TÜİK'in iki ayrı istatistiğini yan yana koyar: tapuda gerçekleşen konut satışları ile yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) verilen daireler. Üç rakam aynı konutları saymaz: satışların bir bölümü ikinci el konuttur, ruhsat yapımın başlangıcına, iskan bitişine aittir. Yeni yapıyla yan yana konabilen satış ilk el satıştır; sayfa bu yüzden ilk el satışla açılır.

Yapı ruhsatı, yapımına başlanacak yapılar için alınması zorunlu olan belgedir (inşaat izni). Yapı kullanma izin belgesi (iskan), inşaatı tamamen ya da kısmen biten yapılar için alınır. Veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından “Yapı İzin İstatistikleri” bülteniyle üç ayda bir yayımlanır; seri 2010'da başlar.

Ruhsat bir başlama iznidir: rakam, yapımına izin verilen binalardaki daireleri sayar; fiilen başlayan ya da satışa çıkan konut sayısı değildir. Ruhsata tabi olmayan yapılar kapsam dışındadır.

Çeyreğin konut satışı, o çeyreğin üç ayının satışlarının toplamıdır. Sayfada yalnız iki istatistiğin de tam olduğu çeyrekler yer alır: tablolar 2013 I. çeyrek döneminden başlar; üç ayı tamamlanmamış ya da yapı izin bülteni henüz yayımlanmamış çeyrek gösterilmez.

“Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre değişim” tablosu çeyreğin rakamını bir önceki yılın aynı çeyreğiyle karşılaştırır: konut satışları da yapı izinleri de mevsime göre oynar, bu yüzden çeyrekler bir önceki çeyrekle karşılaştırılmaz. “Yılın başından bu yana” tablosundaki “Değişim”, yılın o güne kadarki çeyreklerinin toplamının bir önceki yılın aynı çeyreklerinin toplamına göre değişimidir. “Bir önceki yıla göre değişim” tablosu tam yılları karşılaştırır.

“100 iskana ilk el satış”, yılın ilk el satışının o yıl iskan verilen daire sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıdır. Ruhsat ile iskan ya da ruhsat ile satış arasında bir oran verilmez: aynı dönemin ruhsatı ile iskanı aynı yapıları saymaz.

Son çeyreğin ruhsat ve iskan rakamı ilk açıklanan rakamdır. TÜİK her bültende içinde bulunulan yılı ve önceki iki yılı revize eder: belgeler geçmiş tarihli onaylanabilir, hatalı belge iptal edilip yenisi düzenlenir. Bu yüzden son çeyreklerin rakamları ve değişimleri sonradan değişebilir; ilk açıklanan rakamların sonraki bültenlerdeki değeri yapı ruhsatı ve iskan rakamlarında revizyon sayfasındadır.

Konut satış sayıları, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarından Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından derlenir ve her ay yayımlanır. Rakamlar Türkiye genelindeki konut satışlarıdır; iş yeri satışları bu sayılara dahil değildir. Seri Ocak 2013'te başlar.

2025'in ikinci çeyreğinden itibaren yalnız belediyelerin değil, yapı belgesi düzenlemeye yetkili bütün idarelerin belgeleri sayılır; seri bu kapsamla 2010'a kadar geriye doğru yeniden hesaplanmıştır.

Ay ay konut satışları ile ipotekli, ikinci el ve yabancılara satış konut satışları sayfasında; bina sayısı, yüzölçüm ve bina türleri yapı ruhsatları sayfasında; yıl yıl ayrıntı yıllara göre konut satışları ve yıllara göre yapı ruhsatları sayfalarındadır.

Kaynağı nasıl okuyoruz: Türkiye İstatistik Kurumu